Huis met de Lutz

Huis met de Lutz

De vroegste vermelding van dit pand met de karakteristieke luifel (leuts of luts) dateert van 1402.

Veel Helmonders weten wel ‘iets’ van het markante klokgeveltje te vertellen. Over apotheek Van Hoeck die erin zat of bakker Van Gerwen. Talloze details zijn ook minder bekend.
Van herberg De Swaen zijn in ieder geval slechts de kelders bewaard gebleven.
Want bij een van de stadsbranden tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) werd het logement volledig verwoest. Dat was in 1587. ‘Dit huys sloeg in brant, in den swaen ist wel bicant’ staat er onder de luifel op de gevel. De zwaan op het dak herinnert ook nog aan de herberg.
Volgens stadsgids Jan van Bussel gaat het om een ‘zwarte zwaan’, omdat zich in de kelders destijds dingen afspeelden die het daglicht niet goed konden verdragen.
De gewelven zijn krap, op sommige plekken kon je nauwelijks staan. Maar alles bij elkaar zit er een behoorlijke ruimte onder het Huis met de Luts.
In 1594 werd het pand opnieuw opgebouwd, dat jaartal staat dan ook onder de spreuk die naar de brand verwijst. Die nieuwbouw verklaart de klokachtige gevel.
 
Vanwege de karakteristieke luifel, staat het huis sindsdien te boek als het Huis met de Luts. Luts is een zuidnederlands woord voor een dergelijke overkapping. Bedoeld om droog te kunnen staan. Het pand heeft de meest uiteenlopende functies gehad, waarvan veel ‘zakelijke’. Die functie hadden vroeger immers veel cafés tegenover de kerk. In dit geval de Lambertuskerk.
Er werden koopaktes afgesloten en andere zakelijke transacties geregeld.
 
In de Lambertuskerk herinneren twee graven nog aan een vorige eigenaresse: de familie Van Broekhoven. Joost van Broekhoven, die in 1612 overleed en Antony Huijberts, die in 1631 stierf, waren priesters en neven van elkaar.
Volgens Van Bussel was het Huis met de Luts vlak na de herbouw eerst een soort winkel van Sinkel. Met zeep, dweilen en dergelijke.
 
In 1635 zat er een kantoorboekhandel in, de eerste van Helmond. En tot 1800 een goudsmederij.
 
Het pand bestaat namelijk uit drie achter elkaar gebouwde ruimtes, waarin ook nog een bierbrouwer heeft gebivakkeerd. Door het luik aan de voorzijde van het pand konden de biervaten naar binnen worden gerold.
 
In 1717 nam apotheek Van Hoeck alle drie ruimtes in beslag. Deze gegoede familie speelde vier generaties lang een rol van betekenis in Helmond.
Wilhelmus van Hoeck en Henricus van Hoeck waren zelfs een tijdlang burgemeester. Pas in 1940 kwam apotheker Evers.